Aretxabaletako herrian sortutako dan tza da. Gerra Zibilaren ondoren, denbora batez ospatu ez zen arren (dauzkag un datuen arabera 1934 urtetik), 1975 urtean berreskuratu zen ohitura. Berp izte honetan, doinua eta jantziak mantendu egin ziren; ez, ordea, abestiare n hitzak, lehengoak gaztelaniaz baitziren.
Dantza honek janzkera berezi eta zehatza eskatzen du: soinean, ehunezko tunika zuria (lehenagoko kamisoia); burua, aitzinako kapelarekin edota kora pilatutako zapiarekin estalita, eta oinetan, lehenagoko moduko oinetakoak ( abarkak, alpargatak…) eta galtzerdi ezberdinak. Horretaz gain, aurpegia i katzarekin zikinduta eramaten da.
Tradiz iozko dantza hau urte horretan Santa Ageda bilketan ibilitako neska-mutilek egiten dute, inauterietako igandean. Zenbait arrazoik bultzatuta, 2002tik aurrera, 13:00etan izan beharrean, 12:30ean egin izan da. Aipatzekoa da, ne skak 1998 urtean hasi zirela dantza honetan parte hartzen.
Hamabi lagunek osatutako taldeak honako ibilbidea egiten du: udaletxetik irten, kale goienean buelta eman, eta errota zaharrera itz uli (orain osasun-zentroa dagoen lekura). Hau da, udaletxetik irten, Durana kaletik joan, Mitarte kaleko botikan buelta eman eta leku beretik itzuliz, hasitako leku berean amaitzen dute.
Bes talde, dantzariak txistulari-banda oso batek laguntzen ditu: lehenengo txis tua, bigarren txistua, silbotea eta atabalak. Horiek guztiek inauteritako d iana berezia jotzen dute.
DTSTAMP:20260615T151104Z DTSTART;VALUE=DATE:20130208 DTEND;VALUE=DATE:20130213 SEQUENCE:0 RRULE:FREQ=YEARLY;COUNT=10;INTERVAL=1;BYYEARDAY=+39 TRANSP:OPAQUE END:VEVENT END:VCALENDAR